Geçen Hafta içinde Dünya Sağlık Örgütü, İşlenmiş kırmızı ette kanser riski olduğunu açıkladı. Bu risk Kalınbağırsak kanserleri ile ilişkili olarak açıklandı. İşlenmiş, kırmızı et olarak bildiğimiz, sucuk, sosis ve salamdır. Ülkemizde geleneksel sucuk üretmenden, fabrikasyon sucuk üretimine geçilmiş. Bu durumda, daha çok katkı maddesi sucuğa konur olmuştur. Sosis ve salam daha az tüketilmektedir. Diğer bir işlenmiş kırmızı et olarak pastırmayı sayabiliriz. Ama pastırma hala geleneksel yöntemlerle yapılagelmektedir. Batılı ülkelerde bizlere göre daha çok, işlenmiş kırmızı at tüketilmektedir.  İşlenmiş kırmızı et çeşitleri daha fazladır. Yapılan çalışmalarda, özellikle günlük işlenmiş kırmızı et tüketiminin günlük 120 gramı aştığı durumlarda riskin arttığı belirtilmektedir(1).   Bu kanser tipi özelikle 50 yaş üstünde meydana gelmekte olduğu belirtilmektedir. Ayrıca en çok tütsüleme yöntemlerini kanserle ilişki olduğu belirtilmektedir.  Bu nedenle ülkemizde de dumanla aşırı miktarda karşılaşarak yapılan et pişirme yöntemlerinde, kanser riskinin arttığından söz edilebilir. Sonuçta kebap yaparken dikkat etmek gerekiyor. “Zenginin malı züğürdün çenesini yorar” diye bir atasözümüz var. Ülkemizde ortalama kişi başına kırmızı et tüketimimin aylık olarak 1 kg olduğu belirtiliyor. AB ülkeleri bize 5 kat daha fazla kırmızı et yiyor.   Bu durumda bu ülkelerde risk daha fazla oluyor. Ülkemizde beslenme alışkanlıklarının hızla değiştiğini biz çocuk hekimleri daha iyi gözlemleyebiliyoruz.  Gittikçe daha yumuşak, daha yoğunlaştırılmış, daha tuzlu, daha çok işlenmiş besinler yenmeye doğru bir eğilim var. Ailede çocuk sayısı azaldıkça, çocuğu istediğini yapma gibi bir eğilim ağır basıyor. Aslında ilk üç yaş çocuklarda beslenme alışkanlıklarının kazanıldığı yaşlardır. Bu yaşlardan başlayarak sağlıklı beslenmenin sağlanması gerekir.  İşlenmiş kırmızı etteki kanser riski de özellikle 50 yaş üstü yetişkinler için bir sorun olarak karşımıza çıksa da erken  yaşta, çok yüksek miktarda  bu tip kırmızı et tüketiminin yeni tanımlanmış sorunlar oluşturma olasılığı fazladır. Dünya Sağlık Örgütünün, kırmızı et konusunda yaptığı uyarı, yılardır tıp çevrelerinin üzerinde tartıştığı bildiği bir gerçekliktir.  Olayın farklı bir yönü kırmızı et tüketimi ülkemiz çocukları için önemli bir konudur. Sağlıklı bir beslenme için, çocukların işlenmemiş kırmızı et tüketiminin çok önemli olduğu bir kez daha belirtelim. İlk iki yıldaki işlenmemiş kırmızı et, çocuklarda demir eksikliğine bağlı kansızlığı önler. ercankosmanoglu@hotmail.com  1.Processed meat and colorectal cancer: a review of epidemiologic and experimental evidence Nutr Cancer. Author manuscript; available in PMC 2009 Mar 27.