TCMB’den kredi hamlesi

Likiditeyi dizginleyen kritik hamle

ALİ DOĞAN

Ekonomi yönetiminde her adım, görünmeyen dengelerle hesaplaşmayı gerektirir. Ancak, özellikle KOBİ’ler, küçük esnaf ve deprem bölgelerindeki yaralar hâlâ tam sarılmamışken, bir de uluslararası riskler ve savaşın etkileri devreye girdiğinde işçi çıkarmalar ve ekonomik sıkıntılar kaçınılmaz olabilir. Bu nedenle, temkinli ama destekleyici politikaların eş zamanlı uygulanması, hem ekonomiyi hem toplumsal dengeyi korumak açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkıyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), TL cinsinden kredi büyümesini kontrol altına almak amacıyla kritik bir hamle yaptı. 27 Mart’ta bankalara gönderilen yazılarla birlikte, bazı kredi türlerine tanınan zorunlu karşılık muafiyetleri kaldırıldı. Bu düzenleme, sadece bir teknik önlem değil; ekonomi yönetiminde risk, büyüme ve istikrar arasında ince bir çizgide yürüyen bir denge arayışının yansımasıdır.

Zorunlu karşılık, bankaların topladıkları mevduatın belirli bir kısmını Merkez Bankası’nda tutma zorunluluğudur. Temel amacı, bankacılık sistemine giren parayı ve kredi hacmini kontrol altında tutmak, aşırı büyüme ve enflasyonist baskıları sınırlandırmaktır. Deprem bölgeleri ve esnaf kredilerine tanınan muafiyetler artık geçerli olmayacak. Bankalar, bu kredileri verirken daha fazla rezerv ayırmak zorunda kalacak ve kredi büyümesi yavaşlayacak. Küçük ve orta ölçekli işletmeler ise sınırlı bir muafiyetten yararlanabilecek. Bu değişiklik 28 Mart itibarıyla kullanılacak kredilere uygulanacak. Buradaki mantık açık: sistemde boşluk olarak kullanılan avantajlar kapatılıyor, kredi dağıtımında temkinlilik sağlanıyor.

Buna karşın TCMB, tamamen sıkı bir politika izlemek yerine stratejik alanlara destek bırakıyor. Hazine ve Katılım Finans gibi programlar kapsamında sağlanan muafiyetlerin genişletilmesi, kritik sektörlerin nefes almasını sağlıyor. Riskli alanlarda disiplin sürerken, stratejik alanlarda esneklik korunuyor; böylece ekonomi yönetiminde hem kontrol hem de fırsat dengesi gözetiliyor.

Ekonomik etkiler çok boyutlu. Kısa vadede, bankaların kredi hacmi daralacak, piyasadaki likidite azalacak ve TL üzerindeki baskı hafifleyecek. Bankaların temkinli davranışı, küçük işletmelerin finansmana erişiminde sınırlamalar yaratabilir ve bu durum dolaylı olarak büyüme üzerinde baskı oluşturabilir. Orta ve uzun vadede ise enflasyonist beklentiler kontrol altına alınacak, ekonomik istikrar güçlenecek ve piyasalarda güven duygusu korunacak.

Ayrıca, Merkez Bankası kredileri kısarak para arzını yavaşlatmayı ve döviz talebini sınırlamayı hedefliyor. TL’nin piyasadaki miktarının kontrol edilmesi, dış açığı azaltma ve döviz talebini dizginleme açısından kritik bir araç olarak öne çıkıyor. Bu sayede hem iç piyasada fiyat istikrarı sağlanabilir hem de döviz piyasasında aşırı dalgalanmaların önüne geçilebilir.

Sonuç olarak, TCMB’nin adımı, ekonomi yönetiminde denge arayışının somut bir göstergesidir. Ekonomi, bazen taşkın bir nehir gibidir; doğru yönlendirilmezse taşabilir, yanlış anlaşılırsa kayalarla çarpışır. Ama bilinçli ve temkinli adımlarla yönetildiğinde, hem sistem istikrarını korur hem de hayatı besler.

Umut, bu nehir gibi; akışı doğru okunursa, toplum olarak dayanışma ve güven içinde yol alabiliriz. Bu nedenle, ekonomi ve toplumsal dengeyi korumak için temkinli ama destekleyici politikaların birlikte uygulanması, sadece rakamlarla değil, insan hayatıyla da ilgilidir. KOBİ’ler, küçük esnaf ve deprem bölgelerinde hâlâ taze olan yaraların üzerine doğru adımlar atmak, ekonominin sağlam bir zeminde akmasını sağlar. www.yenicizgihaber.com