“Mutlak butlan” kararları yalnızca siyasi partileri değil; demokrasiye, hukuk devletine ve halk iradesine duyulan güveni de doğrudan etkiler. Böylesi dönemlerde en büyük ihtiyaç; kutuplaşma değil, ortak akıl ve demokratik sağduyudur.

Siyasi partilerin kongre süreçleri, Türkiye’de YSK denetimi ve hukuki çerçeve içerisinde yürütülerek karara bağlanmaktadır. Bu nedenle 2023 yılında gerçekleştirilmiş bir kurultay hakkında bugün verilen “mutlak butlan” kararı, yalnızca teknik bir hukuk meselesi değil; aynı zamanda siyasi sonuçlar doğuran önemli bir demokratik süreç olarak değerlendirilmelidir.

Alınan bu kararın, bir siyasi partinin mevcut genel başkanlık yapısını ve yönetim iradesini etkilemesi; toplumda hukuki olduğu kadar siyasi tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Çünkü demokrasilerde yalnızca kararların kendisi değil, toplumdaki meşruiyet algısı ve kurumlara duyulan güven de büyük önem taşır.

Demokratik sistemlerde seçimler kadar önemli olan bir diğer unsur da, vatandaşın seçim sonuçlarının meşruiyetine ve siyasi kurumların işleyişine güven duymasıdır. Eğer siyasi süreçler üzerindeki hukuki tartışmalar toplumda bir “irade tartışması”na dönüşürse, bu durum yalnızca bugünü değil; gelecekteki seçimlerin demokratik güvenliğini de etkileyebilir.

Özellikle büyük ve köklü siyasi partiler üzerinden yaşanan krizler, toplumdaki kutuplaşmayı artırma riski taşımaktadır. Çünkü insanlar böyle dönemlerde fikirlerden çok kimlikler üzerinden saflaşmaya başlar. Bu da siyasal gerilimi derinleştirirken, kurumlara duyulan güvenin aşınmasına neden olabilir.

Steven Levitsky ve Daniel Ziblatt’ın How Democracies Die adlı eserinde dikkat çektiği gibi, “demokrasiler çoğu zaman ani kırılmalarla değil; kurumlara olan güvenin yavaş yavaş zayıflamasıyla yara alır.”

YSK ve Yargıtay gibi yüksek yargı kurumları, yalnızca hukuki karar veren yapılar değil; devletin adalet ve hukuk düzenine sahip çıkma iradesinin en önemli teminatlarıdır. Bu kurumların vereceği kararlar, toplumun demokrasiye, hukuk devletine ve seçim süreçlerinin meşruiyetine duyduğu güveni doğrudan etkileyecektir. Çünkü demokrasi yalnızca sandık değil; aynı zamanda halkın hukuk sistemine, kurumların tarafsızlığına ve milli iradenin korunacağına olan inancıdır.

Tam da bu nedenle böylesi kritik dönemlerde demokrasiye inanan bütün demokratik güçlerin; kutuplaşmayı derinleştiren değil, hukuk devleti ilkesini, toplumsal barışı ve demokratik meşruiyeti koruyan bir anlayışla birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmesi hayati önem taşımaktadır.

Böyle süreçlerde en büyük ihtiyaç; hukukun üstünlüğünü koruyan, toplumsal vicdanı gözeten ve demokratik meşruiyeti güçlendiren bir yaklaşımın hâkim olmasıdır. Çünkü demokrasi yalnızca seçim yapmak değil; seçimlerin adil, meşru ve toplumun tamamı tarafından kabul edilebilir olduğuna dair ortak güveni sürdürebilmektir.

Hızlı bir şekilde ortak irade ile yeni bir kurultay takviminin açıklanması ise hem demokratik meşruiyetin güçlenmesine hem de toplumun demokrasiye ve siyasi kurumlara duyduğu güvenin korunmasına önemli katkı sağlayacaktır.

Aksi halde kısa vadeli siyasi kazanımlar uğruna oluşacak güvensizlik ortamı, gelecekte yalnızca siyasi partileri değil; toplumun demokrasiye olan inancını da zedeleyebilir. Demokratik olgunluk ise tam da kriz dönemlerinde hukuk, sağduyu ve toplumsal barışı birlikte koruyabilme iradesinde ortaya çıkar.

Zira demokrasiler bazen büyük krizlerle değil, kurumlara duyulan güvenin yavaş yavaş aşınmasıyla zayıflar. Bu nedenle bugün ihtiyaç duyulan şey; gerilimi büyüten bir siyaset değil, hukuku, adaleti, sağduyuyu ve ortak demokratik değerleri güçlendiren bir anlayıştır.

Sonuç olarak; demokrasinin geleceği, kutuplaşmayı büyüten söylemlerde değil; hukuk devletine, toplumsal barışa ve ortak akla sahip çıkabilen demokratik iradede saklıdır. www.yenicizgihaber.com